08/12/2018 8:04:14 CH - Cái tâm của nhà khoa học

08/12/2018 10:30:26 SA - Vẹn nguyên tình thầy trò

28/11/2018 5:22:11 CH - Thời sinh viên xa nhớ

27/11/2018 11:31:34 SA - Tận tâm với nghề phẫu thuật

Thầy Cao Xuân Phổ qua ký ức học trò
Cập nhật lúc: 15:44, Thứ Năm, 20/09/2018 (GMT+7)

Vừa qua, nghiên cứu viên Trung tâm Di sản các nhà khoa học Việt Nam đã có buổi trò chuyện với PGS.TS Tống Trung Tín* và PGS.TS Ngô Văn Doanh** - hai học trò thân thiết của cố PGS Cao Xuân Phổ (1930-2015).

Nghĩ về thầy Cao Xuân Phổ, cả hai trò đều có chung một cảm nhận: PGS Cao Xuân Phổ một nhà khoa học mẫu mực trong nghiên cứu và khiêm tốn tới mức hiếm có. 

Chân dung PGS Cao Xuân Phổ, tháng 4-2010
Phó Giáo sư Cao Xuân Phổ, tháng 4-2010

Năm 1966, khi đang công tác tại Viện Khảo cổ, tuy chưa từng được đào tạo sâu về khảo cổ học nhưng ông Cao Xuân Phổ được giao phụ trách nhóm khai quật khảo cổ học tại phế tích tháp Chương Sơn (Nam Định), một chuyên ngành mới - khảo cổ học lịch sử. Bởi vậy, ông phải tìm tòi, nghiên cứu, tự trang bị kiến thức để tìm ra cách làm hợp lý, khoa học nhất. Kết quả, nhóm khai quật do ông phụ trách đã phát lộ nhiều hiện vật quý từ thời nhà Lý. Báo cáo khai quật khảo cổ học tháp Chương Sơn đã tạo dấu ấn mạnh trong giới khảo cổ học.

Ông Cao Xuân Phổ tiếp tục đi sâu tìm hiểu, giải mã các vấn đề như mô hình kiến trúc, số tầng, các mảnh vỡ hoa văn cũng như ý nghĩa của từng chi tiết còn sót lại tại tháp Chương Sơn... Tất cả những nghiên cứu ấy được ông thể hiện trong bài nghiên cứu “Tháp Chương Sơn thời Lý”, được đăng trên Tạp chí Khảo cổ học, số 4-5, năm 1970. Theo PGS Ngô Văn Doanh, đây là bài nghiên cứu mang tính kinh điển, mẫu mực đầu tiên về khảo cổ học lịch sử (về một di tích lịch sử).

PGS.TS Tống Trung Tín cho rằng: "Báo cáo khảo cổ học tháp Chương Sơn đến nay vẫn giữ nguyên giá trị, bởi đây là một trong những vấn đề khó nhất thời bấy giờ, nhưng được báo cáo đầy đủ và kỹ lưỡng nhất. Tôi từng đọc đi đọc lại báo cáo cũng như bài nghiên cứu của thầy”. Công trình về tháp Chương Sơn còn được GS Phạm Huy Thông (Viện trưởng Viện Khảo cổ học giai đoạn 1968-1988) đánh giá tương đương một luận án phó tiến sĩ.

Từ năm 1973, ông Cao Xuân Phổ chuyển công tác về Ban Nghiên cứu Đông Nam Á (nay là Viện Nghiên cứu Đông Nam Á) và nghiên cứu sâu về văn hóa, tôn giáo, đặc biệt là Phật giáo.


Lê Hằng

Trung tâm Di sản các nhà khoa học Việt Nam


--------------------
* Nguyên Viện trưởng Viện Khảo cổ học Việt Nam.

** Nguyên Tổng biên tập Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á.


Ý kiến của bạn Gửi cho bạn bè In bài này Trở lại
Số lần đọc tin: